तत्काल इरान छोड्न आफ्ना नागरिकलाई अमेरिकी विदेश मन्त्रालयको ट्राभल एडभाइजरी

वासिङ्टन र तेहरानबीच बढ्दो तनाव तथा इरानभित्र चर्किएको सरकारविरोधी प्रदर्शनका बीच अमेरिकी विदेश मन्त्रालयले आफ्ना नागरिकहरूका लागि लेभल–४ को गम्भीर ट्राभल एडभाइजरी जारी गरेको छ। मन्त्रालयले इरानमा रहेका सबै अमेरिकी नागरिकलाई तत्काल देश छोड्न निर्देशन दिएको हो।

अमेरिकी विदेश मन्त्रालयले इरानमा रहेका अमेरिकीहरूले स्वेच्छाचारी गिरफ्तारी, अपहरण र आतंकवादको गम्भीर जोखिम सामना गर्नुपर्ने चेतावनी दिएको छ। उपलब्ध भएसम्मका माध्यम प्रयोग गरी विशेषगरी आर्मेनिया वा टर्कीको स्थलमार्ग हुँदै बाहिरिन आग्रह गरिएको छ।

इरानमा पछिल्लो समय आर्थिक संकट र राजनीतिक दमनका कारण देशव्यापी प्रदर्शन तीव्र बन्दै गएको छ। गत डिसेम्बरको अन्त्यदेखि इरानी रियालको मूल्यमा आएको भारी गिरावट र इन्धन मूल्यवृद्धिविरुद्ध सुरु भएको आन्दोलन अहिले व्यवस्था परिवर्तनको मागसम्म पुगेको छ। मानव अधिकारवादी संस्थाहरू र अन्तर्राष्ट्रिय समाचार एजेन्सीहरूका अनुसार सुरक्षाबलको दमनमा सयौँ प्रदर्शनकारीको मृत्यु भइसकेको छ भने हजारौँलाई हिरासतमा लिइएको छ।

अमेरिकी विदेश मन्त्रालयले इरानमा सञ्चार अवरुद्ध र इन्टरनेटमा पूर्ण प्रतिबन्ध लगाइएकाले त्यहाँ रहेका आफ्ना नागरिकहरूको सुरक्षा अवस्थाबारे निगरानी गर्न कठिन भएको जनाएको छ। यसैबीच, क्षेत्रीय भू–राजनीतिक तनावले अवस्था झनै जटिल बनाएको छ।

सन् २०२५ को मध्यतिर इजरायल र इरानबीच भएको १२ दिने भीषण युद्धका कारण इरानको सैन्य पूर्वाधार र हवाई सुरक्षा प्रणाली कमजोर बनेको रिपोर्ट सार्वजनिक भएका छन्। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको प्रशासनले इरानी सरकारले नागरिकमाथि दमन जारी राखे कडा सैन्य विकल्प अपनाउन सक्ने चेतावनी दिएको छ। ह्वाइट हाउसकी प्रेस सचिव क्यारोलिन लेभिटले कूटनीतिलाई प्राथमिकता दिइए पनि सैन्य हस्तक्षेपको सम्भावना पूर्ण रूपमा नकार्न नसकिने बताएकी छन्।

यता, इरानी संसदका सभामुख मोहम्मद बाघर कालिबाफले अमेरिकाले आक्रमण गरे क्षेत्रका अमेरिकी सैन्य अखडा र इजरायललाई वैध निशाना बनाइने चेतावनी दिएका छन्।

अन्तर्राष्ट्रिय समुदायले घटनाक्रमप्रति गम्भीर चिन्ता व्यक्त गरेको छ। संयुक्त राष्ट्रसंघका महासचिव एन्टोनियो गुटेरेसले इरानी अधिकारीहरूलाई संयम अपनाउन र शान्तिपूर्ण प्रदर्शनको अधिकारको सम्मान गर्न अपील गरेका छन्।

इरानमा अमेरिकाको प्रत्यक्ष दूतावास नभएकाले त्यहाँ रहेका अमेरिकीहरूको हित संरक्षण स्विजरल्याण्डको दूतावासले गर्दै आएको छ। तर हालको संकटपूर्ण अवस्थामा कूटनीतिक सेवाहरू अत्यन्त सीमित भएको र दोहोरो नागरिकता भएका व्यक्तिहरू इरानी कानुनका कारण थप जोखिममा रहेको अमेरिकी अधिकारीहरूले बताएका छन्।

मध्यपूर्वमा शक्ति राष्ट्रहरूको बढ्दो टकराहट र इरानभित्रको आन्तरिक विद्रोहले यस क्षेत्रलाई पुनः गहिरो अस्थिरतामा धकेल्ने खतरा बढेको विश्लेषण गरिएको छ।