सर्लाही–१ : २८ उम्मेदवारमा २७ पुरुष हुँदा एकमात्र महिला ! कसले जित्ला यहाँ ?

सर्लाही । सर्लाही क्षेत्र नं १ मा यसपटक पनि विभिन्न आयाममा राजनीतिक प्रतिस्पर्धा देखिएको छ । यहाँ पुराना स्थापित दल, मधेस केन्द्रित शक्ति, वामपन्थी धार र नयाँ वैकल्पिक राजनीतिक शक्तिहरू एउटै चुनावी मैदानमा आमनेसामने छन् । संगठनात्मक पकड, अघिल्लो निर्वाचनको अनुभव र परिवर्तनको एजेन्डा ठोक्किँदा सर्लाही–१ निर्वाचनको दृष्टिले संवेदनशील क्षेत्रका रूपमा देखिएको छ ।

यस निर्वाचन क्षेत्रमा कुल १९ राजनीतिक दल र ९ स्वतन्त्र उम्मेदवार गरी २८ जनाले मनोनयन दर्ता गराएका छन् । मुख्य रूपमा जनता समाजवादी पार्टी (जसपा) नेपाल, नेपाली कांग्रेस, नेपाली कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा), जनमत पार्टी र राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीबीच प्रतिस्पर्धा केन्द्रित हुने स्थानीयको अनुमान छ ।

को–को उम्मेदवार प्रतिस्पर्धामा ?
• एमाले — मनोजकुमार देवकोटा
• कांग्रेस — शम्भुलाल श्रेष्ठ
• नेकपा — प्रमोद साह
• रास्वपा — नितिमा भण्डारी (कार्की)
• राप्रपा — सूर्यनारायण राय यादव
• जसपा नेपाल — रामप्रकाश चौधरी
• जनमत पार्टी — श्रीन्जय महतो
यसका अतिरिक्त विभिन्न साना दल तथा ९ जना स्वतन्त्र उम्मेदवार पनि आ–आफ्नो प्रभाव क्षेत्र बनाउने प्रयासमा सक्रिय छन् ।

मुख्य उम्मेदवार परिचय
मनोजकुमार देवकोटा : एमालेका संगठनमुखी उम्मेदवार
मनोजकुमार देवकोटा नेकपा (एमाले) का उम्मेदवार हुन् । पार्टी संगठन विस्तार, विकास निर्माण र स्थायित्वको एजेन्डा लिएर उनी चुनावी मैदानमा उत्रिएका छन् । एमालेको परम्परागत मत आधारलाई पुनः एकीकृत गर्ने रणनीतिमा उनी देखिन्छन् ।

शम्भुलाल श्रेष्ठ : कांग्रेसको अनुभवी विकल्प
शम्भुलाल श्रेष्ठ नेपाली कांग्रेसका अनुभवी नेता हुन् । लोकतान्त्रिक मूल्य, स्थानीय विकास र सामाजिक न्यायका मुद्दालाई प्राथमिकतामा राख्दै उनी मतदातासमक्ष पुगेका छन् । कांग्रेसको संगठनात्मक संरचना र पुरानो मत आधार उनको मुख्य शक्ति मानिन्छ ।

प्रमोद साह : नेकपालाई विश्वास
प्रमोद साह नेकपाका उम्मेदवार हुन् । मधेसमा वामपन्थी राजनीतिलाई सुदृढ गर्ने प्रयासमा रहेका साह सामाजिक न्याय, समावेशिता र राज्यको भूमिकालाई मजबुत बनाउने एजेन्डा अघि सार्छन् ।

नितिमा भण्डारी (कार्की) : रास्वपाको नयाँ अनुहार
नितिमा भण्डारी (कार्की) राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) की उम्मेदवार हुन् । सुशासन, पारदर्शिता र जवाफदेहिता उनको मुख्य राजनीतिक एजेन्डा हो । पुराना राजनीतिक अभ्यासप्रति असन्तुष्ट मतदातालाई आकर्षित गर्ने प्रयासमा उनी देखिन्छिन् ।

सूर्यनारायण राय यादव : राप्रपाको वैचारिक धार
सूर्यनारायण राय यादव राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (राप्रपा) का उम्मेदवार हुन् । राष्ट्रवाद, धर्म, संस्कृति र परम्परागत मूल्यको संरक्षण उनको राजनीतिक एजेन्डा रहेको छ ।

रामप्रकाश चौधरी : जसपा नेपालको सशक्त दाबी
रामप्रकाश चौधरी जनता समाजवादी पार्टी (जसपा) नेपालका उम्मेदवार तथा २०७९ सालको निर्वाचनका विजेता हुन् । मधेस आन्दोलन, पहिचान, समान अधिकार र संघीयताको प्रभावकारी कार्यान्वयनका मुद्दामा उनी निरन्तर सक्रिय रहँदै आएका छन् । अघिल्लो जितको आधारमा यसपटक पनि उनी बलिया दावेदारका रूपमा देखिएका छन् ।

श्रीन्जय महतो : जनमतको वैकल्पिक राजनीति
श्रीन्जय महतो जनमत पार्टीका उम्मेदवार हुन् । वैकल्पिक राजनीति, सुशासन र युवामुखी विकासको एजेन्डा बोकेर उनी मैदानमा उत्रिएका छन् । परम्परागत दलप्रतिको असन्तुष्टिलाई मतमा रूपान्तरण गर्ने उनको प्रयास छ ।

मतदाता संख्या
सर्लाही–१ मा यसपटक कुल १,३०,८७१ मतदाता छन् । २०७९ सालको निर्वाचनमा यहाँ १,२२,४८७ मतदाता थिए । यसपटक ८,३८४ मतदाता थपिएका छन्, जसले चुनावी समीकरण थप रोचक बनाएको छ ।

२०७९ सालको निर्वाचन परिणाम
प्रत्यक्षतर्फ
• जसपा नेपाल — रामप्रकाश चौधरी : २४,८३८ मत (विजयी)
• स्वतन्त्र — मानबहादुर खड्का : १८,४०४ मत
• जसपा नेपाल — प्रमोद साह : १४,२५५ मत
• जनमत — राम विश्वास राय : ४,०९६ मत
• रास्वपा — राम दुलार महतो : ३,२५३ मत
• राप्रपा — राजेन्द्रप्रसाद मैनाली : २,२२९ मत

समानुपातिकतर्फ

• माओवादी केन्द्र — ९,५०६
• लोसपा — ८,६२९
• एमाले — ७,९०२
• कांग्रेस — ७,३३६
• रास्वपा — ६,६८०
• जनमत — ६,०४८
• जसपा नेपाल — ५,५७१
• एकीकृत समाजवादी — ५,०५१

सर्लाही–१ मा यसपटक पनि अघिल्लो निर्वाचनका विजेता जसपा नेपालमाथि सबैको ध्यान केन्द्रित छ । कांग्रेस, एमाले, नेकपा र जनमत पार्टीले आ–आफ्नो संगठनात्मक शक्ति र राजनीतिक एजेन्डाका आधारमा प्रतिस्पर्धा चर्काइरहेका छन् । नयाँ मतदाता थपिनु, रास्वपा उम्मेदवारको उपस्थितिले परिणाम अनुमान गर्न कठिन बनाएको छ । रास्वपाको लहरले प्रभाव पार्न सक्छ । यस निर्वाचनको नतिजाले सर्लाही–१ मात्र होइन, मधेस प्रदेशको समग्र राजनीतिक दिशा र मतदाताको बदलिँदो प्राथमिकताबारे महत्वपूर्ण संकेत दिने अपेक्षा गरिएको छ ।