बैतडीमा भण्डारी रोक्न कांग्रेस–नेकपा–रास्वपा आमनेसामने, विरासत भत्किएला कि जोगिएला ?

बैतडी । फागुन २१ मा हुने प्रतिनिधिसभा सदस्य निर्वाचन नजिकिँदै गर्दा सुदूरपश्चिम प्रदेशको बैतडीमा राजनीतिक तापक्रम चर्किएको छ। कारण स्पष्ट छ—लगातार तीन पटक विजयी भइसकेका नेकपा एमालेका नेता दामोदर भण्डारी चौथो जितको दाउमा मैदानमा छन्। ह्याट्रिकपछि चौथो जित निकालेर आफ्नै कीर्तिमान थप बलियो बनाउने लक्ष्यसहित उनी फेरि मतदातामाझ पुगेका छन्।

२०७९ को नतिजा : साँघुरो जित, बलियो सन्देश
२०७९ को प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा दामोदर भण्डारीले ३३ हजार ६११ मत प्राप्त गर्दै विजयी भएका थिए। उनका निकटतम प्रतिस्पर्धी तत्कालीन नेकपा माओवादी केन्द्रका नरेन्द्रबहादुर कुँवरले ३२ हजार ८० मत ल्याएका थिए। मतान्तर अत्यन्तै सानो थियो, तर परिणामले एमालेको संगठनात्मक शक्ति र भण्डारीको व्यक्तिगत प्रभाव दुबै पुष्टि गर्‍यो।
अन्य उम्मेदवारमध्ये स्वतन्त्र केशवबहादुर चन्दले २ हजार ५०९, राप्रपाका देवबहादुर चन्दले १ हजार ७५९ र प्रकाशचन्द्र भट्टले १ हजार ४२३ मत पाएका थिए।

समानुपातिक मत : एमाले अघि, कांग्रेस पछ्याउँदै
२०७९ कै समानुपातिक मत परिणामले पनि बैतडीमा एमालेको पकड देखाउँछ।
नेकपा एमाले : २९,०४० मत
नेपाली कांग्रेस : २४,५०० मत
तत्कालीन माओवादी केन्द्र : ११,०४० मत
रास्वपा : २,२५० मत
राप्रपा : १,९८८ मत
तत्कालीन एकीकृत समाजवादी : १,४०० मत
यो परिणामले कांग्रेस र एमालेबीचको प्रतिस्पर्धा नजिकिए पनि अग्रता भने एमालेकै हातमा रहेको संकेत गर्छ।

स्थानीय तह : बराबरी जस्तै शक्ति सन्तुलन
बैतडीका १० स्थानीय तह (४ नगरपालिका र ६ गाउँपालिका) को नेतृत्व हेर्दा प्रमुख पदमा कांग्रेस र एमाले बराबर–बराबर (४–४) छन्। उपप्रमुखमा कांग्रेसले ५ र एमालेले ४ स्थान जितेको थियो। स्थानीय तहमा देखिएको यो शक्ति सन्तुलनले प्रतिनिधिसभा निर्वाचनलाई थप रोचक बनाएको छ।

यो पटक को–को मैदानमा ?
यो निर्वाचनमा बैतडीबाट कुल ११ जना उम्मेदवार मैदानमा छन्। तर प्रतिस्पर्धा मुख्यत: चार जनाबीच केन्द्रित हुने अनुमान छ।
नेकपा एमाले : दामोदर भण्डारी
नेपाली कांग्रेस : चतुरबहादुर चन्द
नेकपा : परमानन्द भट्ट
राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी : हरिमोहन भण्डारी
अन्य उम्मेदवारमा राप्रपाबाट भूपेनबहादुर चन्द, श्रम संस्कृति पार्टीबाट गजेन्द्रराज पाण्डेय लगायतका नाम छन्।

कांग्रेसको दाबी : संगठन र ‘फ्रेश फेस’
कांग्रेसले यसपटक जिल्ला सभापति चतुरबहादुर चन्दलाई उम्मेदवार बनाएको छ। नेपाल क्रिकेट संघ (क्यान) का अध्यक्षसमेत रहेका चन्दलाई कांग्रेसले ‘प्रशासनिक क्षमता र संगठनात्मक पकड’को प्रतीकका रूपमा प्रस्तुत गरिरहेको छ। ०७४ पछि पहिलो पटक आफ्नै चुनाव चिह्नमा प्रतिनिधिसभा लड्न पाएको कांग्रेस बागी उम्मेदवारी फिर्ता भएपछि थप हौसिएको छ।

एमालेको आत्मविश्वास : संगठन, विकास र निरन्तरता
एमाले भने ‘पाँच दल मिल्दा पनि जितेको’ अनुभव स्मरण गराउँदै यसपटक जित सुनिश्चित भएको दाबी गर्छ। भण्डारी सांसद र मन्त्री रहँदा भएको पूर्वाधार, शिक्षा र स्वास्थ्य क्षेत्रको विकासलाई एमालेले मुख्य एजेन्डा बनाएको छ। २०७०, २०७४ र २०७९—तीनै निर्वाचन जितेका भण्डारी एकपटक अर्थराज्यमन्त्री र तीन पटक उद्योग, वाणिज्य तथा आपूर्ति मन्त्री भइसकेका छन्।

नयाँ र पुरानोको मिश्रण
यो निर्वाचनको अर्को रोचक पक्ष भनेको दल परिवर्तन गरेका अनुहारहरू हुन्। नेकपाबाट उम्मेदवार परमानन्द भट्ट बैतडी एमालेका संस्थापक नेतामध्येका एक हुन्। रास्वपाबाट उम्मेदवारी दिएका हरिमोहन भण्डारी कांग्रेसका पुराना नेता हुन्, जसले २०७९ मा स्वतन्त्र उम्मेदवार बनेर ११ हजार मत ल्याएका थिए।

के होला यो पटक ?
यसपटक बैतडीमा १ लाख ५६ हजार ३ सय ७२ मतदाता छन्। ११ जना उम्मेदवार मैदानमा भए पनि प्रतिस्पर्धा मूलतः चार उम्मेदवारमा सीमित हुने संकेत छ। समग्रमा, बैतडीको चुनाव एमालेका लागि निरन्तरताको परीक्षा, कांग्रेसका लागि पुनरागमनको अवसर, नेकपाका लागि संगठन एकीकरणको टेस्ट र रास्वपाका लागि वैकल्पिक शक्तिको प्रमाण बन्ने देखिन्छ। फागुन २१ को मत परिणामले बैतडीमा पुरानै धारा बग्ने हो कि नयाँ मोड लिने हो, त्यसको स्पष्ट चित्र कोर्नेछ। अब प्रश्न एउटै छ— ह्याट्रिकपछि चौथो जित दोहोरिन्छ, कि बैतडीले नयाँ प्रतिनिधि रोज्छ ? फैसला भने फागुन २१ पछि मतपेटिकाबाटै आउनेछ।