भोजपुरको चुनावी हिसाबकिताब : ठूला दललाई नयाँको त्रास, चमत्कार हुने 'घण्टी' र 'माटो'को आश

भोजपुर । भोजपुर एकमात्र निर्वाचन क्षेत्र भएको जिल्ला हो । फागुन २१ को प्रतिनिधि सभा सदस्य निर्वाचनले भोजपुरमा पनि पुराना कि नयाँ भन्ने बहस छेडेको छ । यो निर्वाचन क्षेत्रले मतदाता संख्या, महिला सहभागिता र उम्मेदवारीको विविधतालाई लिएर नयाँ राजनीतिक संवाद पनि सुरु गरेको छ। यो निर्वाचन क्षेत्रमा कुल मतदाता संख्या १,२५,७६६ पुगेको छ, जुन २०७९ को आम निर्वाचनको १,२३,३७९ मतदाता भन्दा २,३८७ मतदाताले बढी हो — यसले मतदाता दायरा विस्तार र राजनीतिक सक्रियता दुवैमा वृद्धि देखाउँछ।

महिला सहभागितामा कमी — कानुन र वास्तविकता बीचको टकराव
वर्तमान निर्वाचनमा १२ दलबाट १२ जना उम्मेदवार दर्ता भएका छन्, तर एउटा खुट्टामा ठूलो समस्या देखिन्छ — महिला उम्मेदवार शून्य ।
जिल्ला निर्वाचन कार्यालयका प्रमुख डिकेन्द्रप्रसाद सुवेदीका अनुसार, कानुनले ३३% महिला सहभागिता सुनिश्चित गर्नुपर्ने व्यवस्था भए पनि कार्यान्वयनमा प्रमुख दलहरू नै पछाडि परेको अवस्थामा महिला मतदाता र समाजका आवाज निराश छन्।
यो परिस्थितिले पुरुष प्रधान राजनीतिमा पुनः प्रश्नचिन्ह उठाएको छ — र भोजपुरमा सामाजिक सञ्जाल तथा नागरिक समूहबाट महिला नेतृत्‍वको चर्चा फोकसमा आएको छ।

को-को छन्, उम्मेदवार ?
यो निर्वाचन क्षेत्रमा १२ उम्मेदवारले उम्मेदवारी दर्ता गराएका छन् । सबैजसो राजनीतिक दलका प्रतिनिधि नै उम्मेदवार छन्, ति सबै पुरुष ।
दलगत उम्मेदवारहरू
नेकपा (एमाले) – शेरधन राई
नेपाली कांग्रेस – बालकृष्ण थापा
नेपाली कम्युनिष्ट पार्टी – अजम्वर राई काङमाङ
राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी – रमेशप्रसाद ओझा
राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी – जनक नेपाल
नेपाल मजदुर किसान पार्टी – राजाराम बासी
श्रम संस्कृति पार्टी – ध्रुव राई
राष्ट्रिय परिवर्तन पार्टी – जितेन्द्र राई
मंगोल नेसनल अर्गनाइजेसन पार्टी – चन्द्रप्रसाद राई
नेकपा (माओवादी) – देवानराज राई
जनता समाजवादी पार्टी – गोपालकुमार राई
आम जनता पार्टी – युवराज थापा
यहाँ अधिकांश उम्मेदवार ४० वर्षभन्दा माथिकै छन् । भोजपुरमा पुरानै अनुहारको हालिमुहाली रहेको छ । 

२०७९ को नतिजा:
प्रत्यक्षतर्फ
माओवादी केन्द्र – सुदन किराती २८,५९१
एमाले – शेरधन राई २६,२०२
नेपालका लागि नेपाली पार्टी – डा. सुरेश बस्नेत १,०८७
जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल – ध्रुव छाङछा दुमिहाङ राई  ९४३
राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी – सनमछिरिङ शेर्पा ५००

अन्यले ५ सय मत पनि कटाउन सकेका थिएनन् । यो चुनावमा कांग्रेस-माओवादीबीच गठबन्धन भएको थियो ।

समानुपातिक मत
एमाले : २२,९४० मत
कांग्रेस : १४,७७६ मत
माओवादी : १२,७५० मत
एकीकृत समाजवादी : ३,६९३ मत
रास्वपा : १,२१८ मत

स्थानीय तहमा दलगत अवस्था कस्तो हो त ?
भोजपुरमा ९ वटा स्थानीय पालिका रहेका छन् । ७ गाउँपालिका हुँदा २ नगरपालिका छन् ।
प्रमुख
कांग्रेस – ३
एमाले- ३
माओवादी केन्द्र- २
अन्य- १
उपप्रमुख
कांग्रेस – ४
एमाले- ३
माओवादी केन्द्र- २

चुनावी समीकरण : दल, असन्तुष्टि र सामाजिक सञ्जाल
यो पटकको चुनावी प्रतिस्पर्धा केवल दलगत शक्ति भन्दा पनि सामाजिक मुद्दा, नेतृत्व असन्तुष्टि र स्थानीय आधारमा व्यक्तिको प्रभावले निर्धारित हुने संकेत देखिन्छ। भोजपुर निर्वाचन क्षेत्रमा फागुन २१ को निर्वाचनले दलगत कमजोरी, महिला सहभागिताको कमी र मतदाता संरचनाको नयाँ समीकरणलाई उजागर गरेको छ । पूर्वनिर्णय नै असहज रहेको यो चुनावमा पछिल्लो मतदाता प्रवृत्ति, सामाजिक सञ्जालको प्रभाव र स्थानीय मुद्दाहरू निर्णायक बन्न सक्ने संकेत देखिन्छन् । अन्तिम परिणाम फेरि पनि मतगणना पूरा नहुँदासम्म खुला रहनेछ ।

यसबारे भिडियोमा हेर्नुहोस्